Skansen Maszyn Parowych w Tarnowskich Górach

Lokalizacja skansenu nawiązuje do historii górnictwa Tarnogórskiego, którego decydującym elementem jego dynamicznego rozwoju w XIX w. było wprowadzenie do przestarzałych metod odwadniania, nowoczesnej techniki parowej. W latach 1788-1804 sprowadzono do tarnowskich gór 8 maszyn parowych, które do 1834 roku pompowały wodę z 17 szybów. Docelowym stosowaniem pomp owych było wydrążenie rozległej sieci chodników i skrócenie terminu wdrożenia sztolniowego systemu odwadniania wyrobisk górniczych. Wśród 31 eksponatów najliczniejszą grupę stanowią parowozy. Jednym z najstarszych jest wąskotorowy parowóz z 1906 r. Stoją tu szybowe maszyny wyciągowe, pompy i inne pojedyncze urządzenia poruszane parą. Wśród tych ostatnich znajdziemy kocioł lokomobilowy z 1910 r., walec drogowy z 1928 r. i platformę ze zbiornikiem z 1884 r. W 1999 r. do skansenu trafił największy eksponat, jakim jest parowa maszyna wyciągowa typu Koepe z 1907 r. jej koło ma 7 m średnicy. Jedynym eksponatem nie będącym zabytkiem techniki parowej jest drewniane koło wodne z XVII w., które napędzało niegdyś młot kuźni w Strzybnicy.

Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach

Tarnowskie Góry w dawnych wiekach zawdzięczały kopalinom niemal wszystko. W roku 1526 dnia 30 kwietnia ostatni potomek króla Bolesława Chrobrego na ziemi śląskiej, książę Jan Opolski, nadał górnikom na Górach Tarnowskich przywileje wolności górniczej, a wraz z nimi młodej osadzie górniczej nadał prawa miejskie. Wydany przez księcia opolskiego Jana II Dobrego i księcia kaniowskiego, margrabiego Jerzego von Ansbach "Ordunek Gorny" w 1528 r. stał się podstawą pomyślnego rozwoju miasta, które stało się tym samym kolebką nowożytnego zagłębia przemysłowego na Górnym Śląsku. W połowie XVI w. Tarnowskie Góry były nie tylko największym ośrodkiem górnictwa kruszcowego na Górnym Śląsku, ale także jednym z największych w Europie. To tu mieściło się centrum technologiczne Europy, tu pracowali pionerzy techniki, tu testowano po raz pierwszy najważniejsze wynalazki: w 1787 roku w rejonie miasta rozpoczęła pracę pierwsza na kontynencie maszyna parowa. Napędzała ona urządzenia odwadniające kopalnię. Historia ówczesnego górnictwa to w znacznej mierze dzieje walki górników z wszechobecną wodą. 

Wyrobiska kopalni pochodzą z XVII i XIX wieku, podziemne chodniki leżą na głębokości 40 metrów. Trasa podziemnego muzeum liczy 1740 m, chodnik wodny - 270 metrów i są częścią podziemnego kompleksu, który ciągnie się przez ponad 150 kilometrów.

Zamek w Siewierzu

Zamek w Siewierzu powstał w pierwszej połowie XIV w. na sztucznie usypanej platformie jako budowla drewniana. Dopiero w pierwszej połowie XV w. powstały pierwsze murowane części zamku. Siewierz powstał prawdopodobnie w XI w., natomiast z pewnością należał do ziem krakowskich przed latami 70-tymi XII w., co potwierdzają źródła pisane. W XIII w. osadą władali już książęta opolscy. W 1443 r. książę cieszyński Wacław I sprzedał miasto wraz z zamkiem biskupowi krakowskiemu Zbigniewowi Oleśnickiemu. To właśnie biskupi krakowscy przyczynili się do rozbudowy i obwarowania zamku. W XVII w. warownia zaczęła podupadać, a najazd Szwedów tylko przyspieszył ten proces. Po wojnie ze Szwedami zamek został odbudowany, jednak szybko zaczął ponownie chylić się ku upadkowi, co potwierdzają inwentarze z lat 1732, 1746, 1758 i 1788. Ostatecznie zamek został opuszczony przez ostatniego rezydenta - biskupa Feliksa Pawła Turskiego - w 1800 r. Od całkowitej zagłady zamek uratowały prace zabezpieczające z lat 50-tych, 70-tych i 90-tych XX w.