Początkowe dzieje zamku są niezbyt jasne. Wiadomo, że w XIII w. na miejscu obecnego zamku znajdowała się drewniana budowla obronna. Na jej reliktach powstał w XIV w. murowany zamek. Był on początkowo w dożywotniej tenucie marszałka Królestwa Polskiego Przedbora z Brzezia, nadanej mu przez Kazimierza Wielkiego. W 1386 r. prawem dziedzicznym warownia wraz z rozległymi włościami została nadana cześnikowi krakowskiemu i staroście lubelskiemu Włodkowi z Charbinowic herbu Sulima przez Władysława Jagiełło. W 1470 r. zamek wraz z okolicznymi ziemiami kupili od Sulimów bogaci mieszczanie krakowscy - Imbram i Piotr Salomonowie.W następnych wiekach zamek był kolejno w posiadaniu: Rzeszowskich, Pileckich, Chełmińskich, Bonerów, Mikołaja Ligęzy, Firlejów, Stanisława Warszyckiego i Męcińskich.
Zamek w swej wielowiekowej historii był wielokrotnie niszczony. W 1587 r. zdobył go arcyksiąże Maksymilian Habsburg, następnie Szwedzi, którzy o dziwo nie poczynili poważnych zniszczeń. Co nie udało się Szwedom za pierwszym razem, poprawili w 1702 r., kiedy to wojska Karola XII podpaliły warownię. Od tego czasu zamek popadał w ruinę, a na początku XIX w. zaczęto nawet rozbierać jego mury. Po II Wojnie Światowej postanowiono zadbać o zachowanie zamku w formie trwałej ruiny. Prace konserwatorskie przeprowadzono w latach 1949-73, a ich efekty możemy podziwiać do dziś.
Zamek w Będzinie, odbudowany zamek królewski na Górze Zamkowej na lewym brzegu Czarnej Przemszy. Zbudowano go w XIII w., być może na miejscu wcześniejszego grodu, umocniony zaś został w połowie XIV w. przez Kazimierza Wielkiego, który stworzył tu nadgraniczną twierdzę. Zamek otoczony był rozległym przedzamczem, którego fundamenty odsłonięto podczas prac archeologicznych prowadzonych w latach 50.
Zamek, zbudowany z miejscowego kamienia, o nieregularnym kształcie, otaczał podwójny mur. Mury zamku łączyły się z miejskimi murami obronnymi. Zewnętrzny, niższy mur podpierały skarpy i otaczała sucha fosa. W północno-zachodnim rogu dziedzińca już w XIII w. wybudowano cylindryczną wieżę. Zamek opustoszał już w XVI w. Po pożarze w 1616 odbudowano go dzięki staraniom Andrzeja Dębińskiego. Wkrótce zniszczony przez Szwedów, raz jeszcze został odbudowany w XVII w.
Niestety, w następnym stuleciu znów popadł w ruinę – kolejna odbudowa miała miejsce w 1834. Obniżono wówczas wieżę i dodano zachowane po dziś dzień blankowanie. Inne elementy architektoniczne dodane podczas odbudów i przebudów będzińskiego zamku to np. ostrołukowe arkady przerzucone nad zagłębieniem pozostałym po fosie. Budynek mieszkalny przebudowano z myślą o umieszczeniu w nim szkoły górniczej. W XX w. opracowano 3 projekty odbudowy – w latach 50. zrealizowano jeden z nich, zgodnie z którym w południowo-zachodniej części zamku urządzono Muzeum Zagłębia.
Za murami zamku ogrodzienieckiego w Podzamczu rozciąga się skalny labirynt zwany Skalnym Miastem Podzamcza. Składa się ona z kilkunastu wapiennych ostańców skalnych, położonych na Górze Zamkowej. Białe ściany skał od lat pięćdziesiątych ściągają tutaj wspinaczy, poszukujących dogodnego miejsca treningu przed wyprawami w góry.
Na południowo-zachodnim narożniku przedzamcza znajdują się skały m.in. tzw. Dwie Siostry jedna z nich to Sfinks i Korkociąg zwana również Lalką, Skałą Gorgoniową, Ksantypą lub Wieszczką. Trzecia skała nazwana jest Niedźwiedziem. Obok jest wejście do częściowo otoczonej murem naturalnej wneki skalnej zwanej Męczarnią Warszyckiego często określana mianem Katowni lub Mordowni. Wg legendy mogła się tu znajdować sala tortur w której kasztelan Stanisław Warszycki słynacy z okrucieństwa i ogromnego bogactwa poddawał torturom swoje żony oraz poddanych.
