"Fotografując, staraj się pokazać to, czego bez ciebie nikt by nie zobaczył" - Robert Bresson
23 marca 2013
17 marca 2013
Zamek w Czersku
W miejscu dzisiejszego zamku w XI wieku istniał drewniano ziemny gród o konstrukcji izbicowej zbudowany w czasach panowania Bolesława Śmiałego lub Władysława Hermana. Gród ten był głównym ośrodkiem administracyjnym księstwa czerskiego. W XIV wieku książę mazowiecki Janusz I, rozkazał w miejscu przestarzałego grodu wznieść ceglany zamek, który wybudowano w latach 1388 - 1410. Była to jedna z najważniejszych rezydencji księcia Janusza I, który zmarł na tym zamku w dniu 8 grudnia 1429 roku.
Gdy tereny te zostały przyłączone do Królestwa Polskiego w 1526 roku, zamek stał się własnością królewską. W tym też okresie nadbudowano cylindryczne wieże. Od 1547 roku zamek podlegał królowej Bonie. W czasie Potopu szwedzkiego, w 1656 roku, zamek w Czersku doznał bardzo poważnego uszczerbku. Wojska szwedzkie po doznaniu klęski od Stefana Czarnieckiego pod Warką, wycofując się, opanowały zamek i poważnie go zdewastowały.
W latach 1762–1766 starosta czerski marszałek wielki koronny Franciszek Bieliński podjął próbę remontu zamku (wtedy powstał most przez fosę) w celu umieszczenia w nim sądu grodzkiego i ziemskiego z archiwum. Jednak po III rozbiorze Polski i objęciu Czerska przez Prusaków mury zostały częściowo zburzone. Od tego czasu zamek jest zrujnowany. W latach 1907-1911 Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Przeszłości sfinansowało pierwsze prace konserwatorskie przeprowadzone przez Kazimierze Skórewicza. Podczas I wojny światowej zamek został uszkodzony podczas walk niemiecko-rosyjskich w 1915 roku. W 1927 roku podjęto badania, dzięki którym odkryto fundamenty kościoła św. Piotra. Obecnie zamek udostępniony jest zwiedzającym.
16 marca 2013
Tytoniówka w Radomiu
Decyzja o budowie w Radomiu wytwórni papierosów zapadła w 1922 r. na mocy ustawy o monopolu tytoniowym. Fabryka Polskiego Monopolu Tytoniowego obok Fabryki Broni była w dwudziestoleciu międzywojennym największym zakładem państwowym w mieście. Pierwsze obiekty PMT zlokalizowano przy kolejowej bocznicy Lustrzana na terenach należących poprzednio do rosyjskiego monopolu spirytusowego. Zespół nowo powstających tam budynków zaprojektował w 1923 r. architekt Stefan Szyller, jeden z najaktywniejszych w tym czasie w Radomiu. To według jego rysunków wznoszono m.in. kościół pod wezwaniem św. Teresy na Borkach, przebudowywano kościół bernardyński.
Pierwsze zabudowania fabryki papierosów gotowe były już dwa lata potem. Po uruchomieniu produkcji pracę w PMT znalazło zaś aż 800 osób. W latach 30. nastąpiła dalsza rozbudowa firmy oraz wzniesiono składy tytoniu przemysłowego przy ul.Wierzbickiej. W latach 60-tych nastąpiła zmiana nazwy firmy na Zakłady Przemysłu Tytoniowego w Radomiu. Działalność ZPTR obejmowała: produkcję i handel wyrobami tytoniowymi, produkcję tytoniu przemysłowego, kontraktację i skup liści tytoniowych, doświadczalną uprawę tytoniu, obrót z zagranicą, produkcję części zamiennych do maszyn produkcyjnych.
W wyniku procesu prywatyzacji w 1995 roku partnerem strategicznym ZPTR S.A. został francuski koncern tytoniowy Seita. Uruchomiono program modernizacji maszyn produkujących i pakujących. W 2000 roku ZPTR S.A. zmieniły nazwę na Altadis Polska S.A. wchodząc w struktury Grupy Altadis, co umożliwiło korzystanie z doświadczenia na rynku globalnym i wprowadzenie na ten rynek polskiej produkcji.Jako Altadis Polska S.A. zakład w Radomiu przeszedł kolejne zmiany organizacyjne i technologiczne. Całkowicie zmodernizowano linie wytwarzania krajanki oraz zainstalowano wysokowydajne nowoczesne maszyny produkujące i pakujące papierosy.
W 2008 roku Grupa Altadis została przejęta przez Imperial Tobacco Group. Zakład w Radomiu pod nową nazwą Imperial Tobacco Polska Manufacturing S.A. stał się częścią międzynarodowej Grupy Imperial Tobacco, produkującej wyroby tytoniowe. Produkty z radomskiej fabryki trafiają na rynek krajowy i rynki międzynarodowe. Są to głównie papierosy, ale także krajanka tytoniowa i sztabki filtrowe. Do głównych marek produkowanych w zakładzie należą: Gauloises, Gitanes, Brillant, Spike, Iris, Popularne oraz FOX.
Zabytkowy kierunkowskaz wiatru w Radomiu
Zabytkowy kierunkowskaz wiatru na hali produkcyjnej z 1921 r. zakładu produkującego kraty i ogrodzenia z metalu.
Cmentarz żydowski w Radomiu
Cmentarz żydowski w Radomiu utworzony w 1831 r. w związku z rozprzestrzenianiem się epidemii cholery, przeznaczony dla żydowskich ofiar zarazy. Został on wytyczony w pewnej odległości od miasta, w okolicy wsi Dzierzków, będącej obecnie jedną z dzielnic Radomia. W dniu 19 listopada 1837 r. nekropolia została przekształconay w cmentarz gminy żydowskiej, zaś w 1846 r. podpisano akt wieczystej dzierżawy działki. W 1860 r., 1902 r., a następnie w 1911 r. gmina żydowska kupowała kolejne sąsiadujące z cmentarzem działki, w celu powiększenia terenu kirkutu. Podczas II wojny światowej naziści zniszczyli cmentarz, wywożąc niemal wszystkie płyty nagrobne. Macewy użyto do prac budowlanych na terenie miasta. W sierpniu 1989 roku zarejestrowany został Społeczny Komitet Rewaloryzacji Cmentarza Żydowskiego w Radomiu. W ciągu kolejnych lat udało się ogrodzić teren cmentarza, wybudować ohel i odzyskać wiele macew, które od czasów wojny znajdowały się w różnych punktach miasta. Podczas prac restauracyjnych, około stu nagrobków ustawiono w dwóch rzędach na wprost bramy, tworząc w ten sposób współczesną aleję główną cmentarza.
Budynek Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu
Wzniesiony w 1938 r. W latach 1975-89 siedziba Komitetu Wojewódzkiego KC PZPR, przed którą doszło do wielkiego protestu robotniczego w 1976 r., kiedy to na ulice miasta wyszło wielu robotników na wieść o podwyżce cen żywności. Od 1990 r. budynek jest ponownie siedzibą Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych.
Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Radomiu jest najstarszą z 17 dyrekcji wchodzących w skład Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. W 1880 r. ukazem carskim na ziemiach Królestwa Polskiego utworzone zostały trzy okręgowe urzędy leśne: w Suwałkach, Piotrkowie i Radomiu. Ten ostatni dał początek Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu i ma swą kontynuację w zarządzaniu lasami państwowymi do dziś. Kierownicze stanowiska w urzędzie zajmowali wówczas urzędnicy rosyjscy, a personel techniczno-administracyjno stanowili Polacy. Administracja rosyjska zakończyła zarządzanie tymi terenami w 1915 r.
Okres I wojny światowej w tutejszych lasach odcisnął swe ślady w postaci budowy sieci kolejek leśnych udostępniających lasy do eksploatacji drewna i budową w pobliżu dużych kompleksów leśnych sieci tartaków. Inwestycje te objęły głównie Puszczę Świętokrzyską oraz Puszczę Kozienicką. Pozytywem tego okresu był liczny napływ Polaków-leśników wywodzących się z Galicji, z których większość stanowiła podstawowy trzon inżynieryjno-techniczny powojennej polskiej administracji leśnej. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. jeszcze w listopadzie na terenie radomskiej dyrekcji zostają powołani pierwsi nadleśniczowie. W lutym 1919 r. rozpoczyna w Radomiu działalność Zarząd Okręgowy Dóbr Państwowych, który w wyniku kolejnych reorganizacji przekształcił się w Dyrekcję Lasów Państwowych w Radomiu. W okresie od 1918 do 1939 r. powierzchnia lasów państwowych nadzorowanych przez DLP w Radomiu wynosiła od 241 do 255 tys. ha.
Okres wojny obejmujący lata 1939-1945 jest pod każdym względem niezwykle tragiczny dla miejscowej administracji i lasów. W różnych okolicznościach ginie ponad 20 proc. kadry leśników. W zakresie organizacji gospodarki leśnej, lasy podlegały pod inspekcje leśne (Forstinspektion), a te z kolei – pod utworzony w Radomiu niemiecki Urząd Leśny – Oddział Leśnictwa (Abteilung Forsten) funkcjonujący w ramach rządu na poziomie dystryktu radomskiego, jednego z czterech w ramach Generalnego Gubernatorstwa. W okresie wojny okupanci wycięli około 10 mln m sześc. drewna oraz pozostawili kilkanaście tysięcy hektarów lasu pozbawionego drzewostanu. Po odzyskaniu niepodległości organizacja zarządzania tutejszymi lasami wzorowana była na przedwojennym systemie i strukturze organizacyjnej.
W 1975 r. decyzją władz centralnych dokonano likwidacji dyrekcji, a nadleśnictwa przydzielono do dyrekcji Lasów Państwowych w Lublinie, Łodzi, Krakowie i Katowicach. Funkcjonowanie Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu reaktywowano dopiero w 1983 r.
Obecnie w skład radomskiej dyrekcji wchodzą 23 nadleśnictwa oraz Ośrodek Edukacji Ekologicznej i Integracji Europejskiej Lasów Państwowych w Jedlni-Letnisku. Lasy rosną tu na obszarze ok. 462 tys. ha (średnia lesistość RDLP w Radomiu wynosi ponad 26 proc.) i zaliczają się do niezwykle cennych obszarów przyrodniczych w kraju. Ponad 30 proc. ich powierzchni zostało włączonych do Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000.
Ze względu na unikatowy charakter prawie 57 proc. powierzchni lasów RDLP w Radomiu objętych jest ochroną. Znajdują się tu 84 rezerwaty przyrody i 509 obiektów uznawanych za pomniki przyrody. Na obszarze działania RDLP w Radomiu funkcjonuje Świętokrzyski Park Narodowy oraz 11 parków krajobrazowych.
Resursa w Radomiu
Wybudowana w 1851 r. według projektu Ludwika Radziszewskiego. Dochód z jej działalności był przeznaczany na prowadzenie szpitala św. Kazimierza. Jest to budynek parterowy z jednopiętrową częścią środkową zwieńczoną tympanonem z płaskorzeźbą personifikującą Caritas, czyli dobroczynność. Na szczycie znajdują się posągi trzech muz: Euterpe, Melpomeny i Klio. W 1861 r. lokal zajęło biuro Naczelnika Wojennego (Uszakowa), a w sali balowej ulokowano dwie roty Mohylewskiego Pułku Piechoty.
Po ponownym otwarciu Resursy urządzano tu bale maskaradowe, odczyty, koncerty, przedstawienia teatralne. W 1890 r. budynek powiększono o skrzydło od ul. Struga. W czasie I wojny światowej resursę zamieniono na szpital wojenny, w okresie II Rzeczpospolitej ponownie pełniła funkcję placówki kulturalnej, natomiast w czasie II wojny światowej mieścił się tu "Deutches Haus".
23 kwietnia 1943 r. miał w nim miejsce zamach, w czasie którego zginął komendant policji miasta i starosta Fritzman, a 12 hitlerowców odniosło rany. Po wojnie w resursie mieściła się poradnia kulturalno-oświatowa, następnie dwa kina: "Przyjaźń" i "Pokolenie", a od 1991 roku Wojewódzki Dom Kultury. Obecnie ma tu swoją siedzibę Ośrodek Kultury i Sztuki "Resursa Obywatelska".
Dawny browar Saskich w Radomiu
Browar Saskich powstał w 1812 roku na Nowym Świecie, obecnie to ulica Limanowskiego. Został uruchomiony przez Aleksandra Kłosowskiego. Sascy stali się jego współwłaścicielami tuż po powstaniu listopadowym. Przez długi czas było tam zatrudnionych dwóch do trzech robotników, którzy produkowali jeden rodzaj piwa. Od 1879 roku browar był systematycznie rozbudowywany. Drewniane budynki zastąpiono murowanymi. W połowie lat 90. XIX wieku produkowano tam już kilka rodzajów piwa m.in. słynne „od Bałtyku aż po Hel” piwo EL. W pałacyku na terenie browarów mieszkali właściciele browaru oraz dyrekcja. Pałacyk wybudowano pod koniec XIX wieku. Na początku października 1997 roku, gdy prowadziła go Grupa Żywiec, należąca do holenderskiego koncernu Heineken, zawiesił działalność. Nieruchomość: teren i budynki ostatni właściciel przekazał miastu. Od tego czasu było kilka pomysłów na zagospodarowanie obiektów, na razie budynek stoi pusty.
Etykiety:
Browar,
Industrializm,
Mazowieckie,
Opuszczone,
Radom
Subskrybuj:
Posty (Atom)























































